Rijksmap

RijksmapMinisterie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en NatuurDG Landelijk Gebied en Stikstof › rapport

De illusie van een betrouwbare stikstof-modelwerkelijkheid. Een onderzoek naar de onzekerheden in het wetenschappelijke stikstofdiscours: Aerius/OPS, kritische depositiewaardes, natuurdoelanalyses en de adviezen van de Ecologische Autoriteit

2025-10-17 · Onderzoeken en evaluaties: Ronald Meester, Vrije Universiteit Amsterdam · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Op verzoek van de staatssecretaris van LVVN beoordeelde hoogleraar waarschijnlijkheidsrekening Ronald Meester hoe natuurdoelanalyses en adviezen van de Ecologische Autoriteit omgaan met stikstofberekeningen. Hij stelt dat er geen unieke, exacte kritische depositiewaarde per habitat bestaat en dat statistiek niet kan bepalen wat kritisch is. Ook het rekenmodel Aerius/OPS kent onzekerheden die bij vergunningverlening niet te kwantificeren zijn, mede doordat stikstofdepositie zelf niet wordt gemeten maar wordt afgeleid. Zijn conclusie is dat het werken met de combinatie van kritische depositiewaarden en Aerius onwetenschappelijk is, omdat de uitkomsten niet verifieerbaar zijn. Hij bepleit een meer empirische aanpak en doet voorstellen voor regels waaraan modelgebruik zou moeten voldoen.

Risicothema's

Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingKlimaat, biodiversiteit en milieu

Waarom deze indeling: De kern is dat besluitvorming steunt op modeluitkomsten waarvan de onzekerheid niet controleerbaar is, wat volgens de auteur strijdig is met de beginselen van behoorlijk bestuur en om een scheiding van wetenschap en bestuur vraagt (governance). De uitkomsten hebben verstrekkende juridische gevolgen in de vergunningverlening onder de Europese Habitatrichtlijn (laws). Onderwerp is de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden en het herstel van natuur (climate).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Organisatieonderdeel
DG Landelijk Gebied en Stikstof
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Ronald Meester, Vrije Universiteit Amsterdam
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2025-10-17

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Landelijk Gebied en Stikstof

Alle openbaar bekende rapporten over DG Landelijk Gebied en Stikstof