Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Economische Zaken en Klimaat › DG Klimaat en Energie › rapport

Aanleg waterstofnetwerk onder hoge druk - Subsidie aanloopverliezen niet doeltreffend

2025-12-10 · Algemene Rekenkamer · standaard ISSAI · Overige onderzoeksopdrachten

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Om van fossiele energie over te kunnen stappen naar duurzame vormen van energie beoogt het beleid van de minister van KGG (Klimaat en Groene Groei) de totstandbrenging van productie, transport en gebruik van waterstof. in 2023 gaf de minister van... De subsidie beoogt om bouwer en beheerder Gasunie/Hynetwork Services (HNS) te compenseren voor de aanloopverliezen. Deze ontstaan door onvoldoende vraag naar transportcapaciteit, waardoor in de beginfase de inkomsten voor Gasunie/HNS nog niet alle gemaakte kosten dekken. Als het netwerk eenmaal is aangelegd is het de bedoeling dat het netwerk na 2033 kostendekkend opereert. Onderzoek van de Algemene Rekenkamer laat zien dat het aannemelijk is dat deze subsidie onvoldoende is om het volledige netwerk te laten realiseren. Minister van KGG subsidieert aanleg waterstofnetwerk Een grootschalige markt voor (groene) waterstof komt niet tot stand zonder transportnet, en een transportnet komt niet tot stand zonder vraag naar transport vanuit de markt. Er is hier sprake van een marktfalen, omdat de markt niet vanzelf de gewenste uitkomst bereikt. Deze vorm van marktfalen staat bekend als een kip-eiprobleem. De minister wil het marktfalen oplossen door de aanleg van het netwerk te subsidiëren. De Europese Commissie staat dit bij een DAEB toe, maar verbindt daar wel een aantal voorwaarden aan, waaronder dat de subsidie niet hoger is dan nodig. De subsidie is bedoeld om de aanloopverliezen van Gasunie/HNS af te dekken. Aanloopverliezen zijn [...]

Risicothema's

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggevingMarktverandering en concurrentieKlimaat, biodiversiteit en milieu

Waarom deze indeling: Het rapport concludeert dat de subsidie van maximaal 750 miljoen euro voor de aanloopverliezen van het landelijke waterstofnetwerk niet doeltreffend is: bij de aanvraag in 2023 werden de aanloopverliezen al op 857 miljoen euro geraamd en in 2025 op 2,5 miljard euro, terwijl de investeringskosten stegen van 1,5 miljard naar 3,8 miljard euro, wat een substantieel risico voor de schatkist vormt. De kostenraming was ongeschikt als beleidsinformatie, externe reviews werden nauwelijks benut, de minister van Financien deelde een actuelere raming van 2 miljard euro niet met de minister van KGG, en er is niet gestuurd op doelmatigheid omdat de rendementseis van 6 procent ongewijzigd bleef terwijl het vollooprisico naar het Rijk verschoof, goed voor maximaal 268 miljoen euro minder subsidie. Het onderliggende marktfalen (kip-eiprobleem, achterblijvende productie en vraag naar groene waterstof) en de klimaatdoelen voor 2030 en 2050 vormen de kern van de onderbouwing; de Tweede Kamer is over kosten en voorwaarden voor hergebruik van aardgasleidingen onvolledig geinformeerd.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Organisatieonderdeel
DG Klimaat en Energie
Onderdeel volgens het rapport
directoraat-generaal Klimaat en Energie
Bron
Algemene Rekenkamer
Toegepaste standaard
ISSAI
Datum
2025-12-10

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Klimaat en Energie

Alle openbaar bekende rapporten over DG Klimaat en Energie