Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Financiën › Belastingdienst › rapport

Aandachtspunt: Risico’s bij algoritme van de Belastingdienst voor het opsporen van carrouselfraude

2025-05-21 · Algemene Rekenkamer · standaard ISSAI · Gericht op geven van zekerheid

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Deelonderzoek behorend bij het verantwoordingsonderzoek ministerie van Financiën en Nationale Schuld. De Belastingdienst heeft een wettelijke taak om belastingfraude te bestrijden. Een omvangrijke vorm van belastingfraude is carrouselfraude. Bij carrouselfraude handelt een keten van Europese bedrijven met elkaar. Een van de bedrijven verkoopt zijn producten met btw, maar houdt de btw voor zichzelf. Doordat het frauderende bedrijf de btw niet afdraagt aan de Belastingdienst mist Nederland geld. De Europese Commissie schat in dat een kwart van alle gemiste btw-inkomsten in Europa door carrouselfraude komt. Nederland liep in 2022 € 6 miljard aan btw-inkomsten mis (Europese Commissie, 2024). De schade van carrouselfraude zou in Nederland dan neerkomen op € 1,5 miljard. Het algoritme omzetbelasting carrouselfraude In de praktijk is het voor de Belastingdienst lastig om carrouselfraude snel op te sporen. Om carrouselfraude eerder op te sporen en schade te verminderen, gebruikt de Belastingdienst het algoritme omzetbelasting carrouselfraude (OBCF). Het OBCF-algoritme zoekt Nederlandse bedrijven op die mogelijk betrokken zijn bij carrouselfraude. Hiervoor gebruikt het algoritme gegevens van bedrijven, zoals hun omzetbelastingaangiftes en gegevens over hun bestuurders. Met deze gegevens berekent het algoritme verschillende risicoscores. Hoe hoger de scores, hoe hoger het risico dat een bedrijf betrokken is bij carrouselfraude. Conclusie Het OBCF-algoritme helpt de Belastingdienst om [...]

Risicothema's

Digitale disruptie, nieuwe technologie en AIFraude, omkoping en criminele uitbuitingCybersecurity en gegevensbeveiligingGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Het rapport beoordeelt het algoritme omzetbelasting carrouselfraude dat risicoscores berekent op basis van aangiften en bestuurdersgegevens, wat digital centraal stelt. Fraud volgt uit het onderwerp zelf, carrouselfraude met een geschatte schade van 1,5 miljard euro in Nederland bij 6 miljard gemiste btw-inkomsten in 2022. Cyber en gegevensbescherming komen naar voren doordat een DPIA ontbreekt, de transparantie onvoldoende is en het algoritme daarmee niet aan de AVG voldoet, terwijl functiescheiding en wijzigingenbeheer niet aantoonbaar op orde waren zodat ontwikkelaars en beheerders het algoritme ongemerkt kunnen wijzigen. De ongestructureerde monitoring en onduidelijke doelstellingen onderbouwen governance.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Financiën
Organisatieonderdeel
Belastingdienst
Onderdeel volgens het rapport
directoraat-generaal Belastingdienst
Bron
Algemene Rekenkamer
Toegepaste standaard
ISSAI
Datum
2025-05-21

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over Belastingdienst

Alle openbaar bekende rapporten over Belastingdienst