Versterkte dreigingen in een wereld vol kunstmatige intelligentie. Een analyse van het effect van AI op de nationale veiligheid

Effect van kunstmatige intelligentie op de nationale veiligheid van Nederland, beschreven aan de hand van de zes nationale veiligheidsbelangen. Eerst wordt uitgelegd wat AI is, waarom het als systeemtechnologie geldt en welke soorten er zijn, waaronder generatieve AI. Daarna komt per veiligheidsbelang aan bod hoe landen, cyberactoren, terroristen, extremisten en criminelen misbruik van de technologie kunnen maken: van inzet in oorlogsvoering en aanvallen op vitale processen tot economische afhankelijkheid, energieverbruik, desinformatie, extremistische propaganda en discriminerende uitkomsten. De conclusie is dat AI zeer waarschijnlijk vrijwel alle bestaande dreigingen versterkt, niet doordat de technologie zelf gevaarlijk is, maar doordat zij bestaande kwaadwillende activiteiten eenvoudiger en effectiever maakt.

Digitale disruptie, nieuwe technologie en AICybersecurity en gegevensbeveiligingMacro-economische en geopolitieke onzekerheid

Waarom deze indeling: De analyse gaat over kunstmatige intelligentie als systeemtechnologie die de samenleving fundamenteel verandert en die kwaadwillenden in staat stelt sneller, goedkoper en overtuigender te opereren. Digitale dreigingen staan centraal: het gebruik van taalmodellen door cyberactoren, hacks, sabotage en het genereren en verspreiden van desinformatie. Geopolitiek weegt zwaar doordat grootmachten in AI investeren, wat de machtsbalans kan verschuiven, en doordat Nederland afhankelijk is van grote techbedrijven en leverende landen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Rijksbreed

Onderdeel volgens het rapport

AIVD, MIVD en NCTV

Bron

Onderzoeken en evaluaties: AIVD, MIVD en NCTV

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2024-12-09

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026