Tweede vervolgonderzoek van de accijnsverlaging op brandstoffen per 1 april 2022

Nederland verlaagde per 1 april 2022 de accijns op benzine, diesel en lpg en draaide die verlaging per 1 juli 2023 gedeeltelijk terug; Belgie en Duitsland namen eigen, afwijkende maatregelen. Onderzocht zijn de prijsontwikkeling, de landelijke afzet, de belastingontvangsten en de grenseffecten over januari 2018 tot en met december 2023, met een econometrische analyse op maandelijkse leveringsgegevens van individuele tankstations. Op macroniveau is geen grote toename van de afzet zichtbaar. In de grensregio's treden wel duidelijke effecten op: bij de Duitse grens lag de levering van benzine tot 23 procent boven het binnenland toen alleen Nederland verlaagd was, en dat effect verdween grotendeels na het gedeeltelijk terugdraaien. Onbemande tankstations zijn ondervertegenwoordigd in de data.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sMarktverandering en concurrentieMacro-economische en geopolitieke onzekerheid

Waarom deze indeling: Het onderzoek vertaalt de gemeten grenseffecten naar gevolgen voor de belastingontvangsten en volgt de ontwikkeling van accijnstarieven en afzet. Market omdat het gaat om verschuiving van brandstofverkoop tussen tankstations in het binnenland en in de grensregio's en om de doorberekening van accijnswijzigingen in de pompprijs. Macro omdat de analyse afhangt van de tariefkeuzes van Belgie en Duitsland en van de energieprijsontwikkeling na 2022.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Financiën

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Financien

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2024-06-13

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026