Praktijkervaringen met de Omgevingswet bij provincies, waterschappen en gemeenten. Evaluatie Decentrale Regels Omgevingswet 2024

Het werken met decentrale regels onder de Omgevingswet, kort na de inwerkingtreding op 1 januari 2024. Voor de Evaluatiecommissie Omgevingswet onderzocht KokxDeVoogd de omgevingsverordeningen van 12 provincies, de waterschapsverordeningen van 21 waterschappen en omgevingsplannen van 16 koplopergemeenten, via documentstudie, enquetes en diepte-interviews met functionarissen. Provincies en waterschappen kozen overwegend voor een beleidsneutrale omzetting en gebruiken de nieuwe mogelijkheden voor maatwerk beperkt. Geen enkele gemeente had ten tijde van het onderzoek een wijziging van het tijdelijk omgevingsplan vastgesteld; de transitieperiode tot 2032 zal naar verwachting volledig nodig zijn, waarbij capaciteit en geld knellen. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet functioneert volgens de betrokkenen onvoldoende.

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: De evaluatie beoordeelt hoe decentrale overheden omgaan met een ingrijpend nieuw wettelijk stelsel en of de vier verbeterdoelen van de Omgevingswet worden gehaald. Dat raakt aan de bestuurlijke afwegingsruimte, rechtszekerheid en verantwoording van provincies, waterschappen en gemeenten. Een terugkerend knelpunt is het Digitaal Stelsel Omgevingswet, dat volgens de betrokkenen onvoldoende functioneert.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Bron

Onderzoeken en evaluaties: KokxDeVoogd

Toegepaste standaard

Evaluatieplicht van artikel 23.9 Omgevingswet

Datum

2024-10-16

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026