Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport
Onderzoek Overige Eigen Middelen gemeenten. In het kader van de onderzoeksagenda herijking gemeentefonds
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Overige eigen middelen zijn de netto baten die gemeenten naast de onroerendezaakbelasting als algemeen dekkingsmiddel kunnen inzetten: grondexploitaties, overige belastingen, vermogensbeheer en incidentele posten. Sinds 2023 worden die in het gemeentefonds verevend met een gelijk bedrag per inwoner, wat volgens de Raad voor het Openbaar Bestuur te grofmazig is. Bij ruim dertig steekproefgemeenten zijn interviews gehouden en meerjarige cijferreeksen geanalyseerd. Het totaal daalde van bijna 3 miljard euro in 2017 naar ruim 1,6 miljard in 2022, terwijl het bij de vier grote steden juist steeg. Verevening van toeristen- en forensenbelasting blijkt goed mogelijk via kenmerken als logiesfunctie, historische kern, kustlijn en oppervlakte buitengebied. Voor grondexploitaties en vermogensbeheer ontbreken bruikbare objectieve kenmerken.
Risicothema's
Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgeving
Waarom deze indeling: Het gaat om miljarden aan gemeentelijke inkomsten en om de vraag hoe die in het gemeentefonds worden verrekend (financial). De verdeelsystematiek zelf en de rol van het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur staan centraal (governance), binnen de uitgangspunten van de Financiele-verhoudingswet (laws).
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Organisatieonderdeel
- DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Cebeon
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2024-09-03
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- 2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
- 2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
- 2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
- 2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
- 2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
- 2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)
Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat