Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport

Onderzoek grootstedelijke kosten. In het kader van de onderzoeksagenda herijking gemeentefonds

2024-09-03 · Onderzoeken en evaluaties: Cebeon · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Grote gemeenten stellen dat zij extra kosten dragen die het gemeentefonds onvoldoende vergoedt. Bij dertien gemeenten met meer dan 100.000 inwoners, waaronder de vier grote steden, zijn de rekeningcijfers over 2017 en 2021 geanalyseerd via een geobjectiveerde benchmark, aangevuld met interviews en een toets op landelijke gegevens over 2017 tot en met 2022. Grootstedelijke kosten blijken vooral te zitten bij infrastructuur, gebiedsontwikkeling, onderwijs en het sociaal domein, met aanvullende aanwijzingen bij orde en veiligheid. Die kosten laten zich objectiveren met kenmerken op gebiedsniveau: bebouwingsdichtheid in combinatie met historische kenmerken, bodemgesteldheid en water in het fysieke domein, en bijstandsdichtheid met meervoudig zorggebruik in het sociale domein.

Risicothema's

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek bepaalt welke extra kosten grote steden dragen en welk deel daarvan via het gemeentefonds vergoed zou moeten worden (financial). Het raakt direct aan de verdeelsystematiek en aan de afspraken met de vier grote steden over hun vaste bedragen (governance).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel: DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
Bron: Onderzoeken en evaluaties: Cebeon
Toegepaste standaard: Extern onderzoek
Datum: 2024-09-03

Bronnen

Het rapport zelf: originele publicatie
Omschrijving: samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels: toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel: rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt: augustus 2026

Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat