IBO woningbouw en grond: Op grond kun je bouwen

Interdepartementaal beleidsonderzoek naar de knelpunten bij de woningbouw en naar instrumenten om die weg te nemen, uitgevoerd door een ambtelijke werkgroep van vijf ministeries met de centrale bank en twee planbureaus onder onafhankelijk voorzitterschap. Van 2022 tot 2030 zijn ongeveer 981.000 extra woningen nodig, vooral betaalbare en voor ouderen geschikte woningen. De analyse volgt vier aangrijpingspunten: de ruimte, met te weinig locaties en trage besluitvorming; de grond, met sterk gestegen prijzen en zwakke instrumenten om waardestijging publiek te maken; de bouw, met tekorten op grondexploitaties en capaciteit die niet aansluit; en de afnemers, met corporaties en beleggers die weinig kunnen investeren. Voorgesteld worden onder meer afdwingbare woningbouwdoelen, een planbatenheffing, een rijksgrondfaciliteit en een realisatiestimulans voor gemeenten.

Marktverandering en concurrentieFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek beschrijft een vastgelopen samenspel van overheid en markt: grondprijzen die wel omhoog maar niet omlaag gaan, onrendabele toppen in de bouw en beleggers en corporaties met te weinig investeringsruimte. De voorgestelde maatregelen zijn overwegend financieel en fiscaal, van een planbatenheffing en belasting op onbebouwde bouwgrond tot een verduurzamingsaftrek. Ze vragen bovendien nieuwe of gewijzigde regelgeving, waaronder het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting en de modernisering van het grondbeleid.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Rijksbreed

Bron

Onderzoeken en evaluaties: IBO-werkgroep Woningbouw en Grond (ministeries van BZK, Financien, IenW, AZ en EZK, met DNB, CPB en PBL), onafhankelijk voorzitter Erik Jan van Kempen (ABDTOPConsult)

Toegepaste standaard

Interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO)

Datum

2024-06-21

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026