Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport

Ervaring kiesgerechtigden bij Tweede Kamerverkiezing 2023

2024-02 · Onderzoeken en evaluaties: I&O Research · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

I&O Research ondervroeg voor het ministerie van BZK 3.230 kiesgerechtigden over hun ervaringen bij de Tweede Kamerverkiezing van 22 november 2023. Een derde van de stemmers in een stemlokaal had wachttijd; van wie voor negen uur ging stemmen hoefde 82 procent niet te wachten, na zeven uur 's avonds nog 58 procent. Het meest genoemde praktische probleem was het grote formaat van het stembiljet, met volle stembussen als gevolg; sommigen betwijfelden of het stemgeheim gewaarborgd was. Ongeveer een op de vijf kiesgerechtigden stemde niet, vooral door gebrek aan vertrouwen in de politiek (25 procent) en gebrek aan interesse (19 procent). Vervroegd stemmen werd door 68 procent niet gemist.

Risicothema's

Governance en verslaggevingCommunicatie, reputatie en stakeholdersVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek maakt deel uit van de wettelijke evaluatie van het verkiezingsproces door BZK en gaat over de uitvoering in stemlokalen, wachttijden en toegankelijkheid (governance). Gebrek aan vertrouwen in de politiek is de meest genoemde reden om niet te stemmen (comms). De metingen over vervroegd stemmen en machtigingen dienen als input voor mogelijke wijzigingen in de Kieswet (laws).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel: DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
Bron: Onderzoeken en evaluaties: I&O Research
Toegepaste standaard: Extern onderzoek
Datum: 2024-02 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf: originele publicatie
Omschrijving: samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels: toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel: rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt: augustus 2026

Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat