Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Economische Zaken en Klimaat › DG Klimaat en Energie › rapport

Energiebesparingsplicht, 2008-2023

2024-11-21 · Algemene Rekenkamer · standaard ISSAI · Overige onderzoeksopdrachten

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Bedrijven en instellingen met een energiebesparingsplicht besparen naar alle waarschijnlijkheid minder energie dan het Rijk wil. De minister van Klimaat en Groene Groei weet niet goed welke bedrijven onder deze... Dat blijkt uit het onderzoek Energiebesparingsplicht 2008-2023, dat op 21 november 2024 is gepubliceerd. De Algemene Rekenkamer stelt dat het niet plausibel is dat de ambities van dit rijksbeleid voor energiebesparing in de afgelopen 15 jaar zijn gehaald. Tot 1 juli 2023 vielen circa 90.000 bedrijven en instellingen (scholen, kerken, verenigingen) onder deze verplichting, daarna is de doelgroep nog eens uitgebreid met circa 17.500 andere bedrijven. Uit ons onderzoek blijkt dat de minister geen grip heeft op de uitvoering van het toezicht op de naleving van de plicht. Daar zijn gemeenten en provincies voor verantwoordelijk. Hoeveel gemeenten en provincies aan toezicht en handhaving betalen is onbekend. De bijdrage van de rijksoverheid is ruim € 18 miljoen geweest in 2023. Die financiering door de rijksoverheid, provincies en gemeenten zou toereikend moeten zijn voor het toezicht dat de minister wenst: elk bedrijf eens in de 4 jaar controleren. Hiervoor zijn jaarlijks 22.500 controles nodig. In de praktijk zijn het er enkele duizenden; in 2023 is dat opgelopen tot 9.400 controles. Gelijktijdig met het onderzoek van de Algemene Rekenkamer heeft de Vereniging van Rekenkamers namens 109 deelnemende gemeentelijke en provinciale [...]

Risicothema's

Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingKlimaat, biodiversiteit en milieuFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's

Waarom deze indeling: De kern is een gebrekkige informatiepositie en sturing: de minister weet niet welke en hoeveel bedrijven onder de plicht vallen (schattingen liepen uiteen van 50.000 tot 150.000, nu circa 90.000), had tot 2023 geen zicht op het aantal controles en kan binnen het VTH-stelsel niet direct sturen op provincies, gemeenten en omgevingsdiensten. De plicht zelf is regelgeving die door de jaren is aangescherpt met Erkende Maatregelenlijsten, informatieplicht en uitbreiding van de doelgroep per 1 juli 2023, met niet onderbouwde drempelwaarden van 50.000 kWh en 25.000 m3 en overlap met de EED-energieaudit en de energielabel C-plicht. Doel en resultaat zijn energiebesparing en CO2-reductie, waarbij het doel van circa 30 PJ uit het Energieakkoord waarschijnlijk niet is gehaald en maar 15 tot 36 procent van de bedrijven volledig naleeft, terwijl de bekostiging niet is onderbouwd: een sluitende vierjaarlijkse controle kost naar schatting 30 tot 54 miljoen euro per jaar tegenover de verstrekte VUE en SPUK THE.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Organisatieonderdeel
DG Klimaat en Energie
Onderdeel volgens het rapport
directoraat-generaal Klimaat en Energie
Bron
Algemene Rekenkamer
Toegepaste standaard
ISSAI
Datum
2024-11-21

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Klimaat en Energie

Alle openbaar bekende rapporten over DG Klimaat en Energie