Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport
De rijkstaken van de commissaris van de Koning. Verkenning van de huidige en toekomstige juridische positionering van de commissaris van de Koning, in het bijzonder voor wat betreft de rijkstaken
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Op initiatief van de Kring van commissarissen, met het ministerie van Binnenlandse Zaken als mede-opdrachtgever, onderzochten drie Groningse staatsrechtjuristen de positie van de commissaris van de Koning als rijksorgaan. Naast provinciale taken vervult de commissaris rijkstaken uit artikel 182 van de Provinciewet en een ambtsinstructie, zoals gemeentebezoeken, burgemeestersbenoemingen en bemiddeling bij bestuurlijke conflicten. Die rol groeide de laatste jaren, onder meer in het stikstof- en asieldossier en door een nieuwe bevoegdheid om alle vergaderingen en stukken van een gemeentebestuur in te zien. Op andere terreinen, zoals de veiligheidsregio's, wordt de rol juist kleiner.
Risicothema's
Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheid
Waarom deze indeling: Governance omdat de kern van de verkenning de verantwoordingsrelatie van de commissaris betreft: hij voert rijkstaken uit, maar legt daarover geen verantwoording af aan provinciale staten en nauwelijks aan de minister. Wet- en regelgeving omdat de taken en bevoegdheden verspreid zijn geraakt over Provinciewet, Gemeentewet, ambtsinstructie en sectorwetten en daardoor minder consistent zijn geworden. Continuiteit omdat een deel van de rijkstaken juist ziet op crisisbeheersing, veiligheidsregio's en het staatsnoodrecht, waarbij de commissaris als rijksheer optreedt.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Organisatieonderdeel
- DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Rijksuniversiteit Groningen, vakgroep Staatsrecht, Bestuursrecht en Bestuurskunde
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2024-09 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- 2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
- 2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
- 2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
- 2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
- 2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
- 2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)
Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat