Accountantsrapport bij de financiele verantwoording 2023 project Verwerving F-35

De Auditdienst Rijk onderzocht de 24e voortgangsrapportage van het grote project Verwerving F-35, met als peildatum 31 december 2023. Bij de financiële verantwoording 2023 geeft de dienst een goedkeurende controleverklaring af. Wel waren diverse verplichtingen niet volledig vastgelegd; op verzoek van de ADR is voor 36,6 miljoen euro aan ten onrechte opgevoerde verplichtingen teruggedraaid. Ook is 1,1 miljoen dollar aan royalty's niet tijdig van de Amerikaanse bankrekening naar Nederland overgeboekt. Nederland had inmiddels 39 toestellen ontvangen; de mijlpaal volledige operationele inzetbaarheid staat onder druk door de personele vulling, maar wordt in 2024 nog haalbaar geacht.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggevingToeleveringsketen, uitbesteding en derden

Waarom deze indeling: De bevindingen betreffen het financieel beheer: niet volledig vastgelegde verplichtingen, neerwaartse correcties van 36,6 miljoen euro, openstaande voorschotten en niet tijdig overgeboekte royalty's (financial). Het rapport toetst of de voortgangsrapportage aan de Kamer volledig en controleerbaar tot stand komt (governance). Nederland is voor kostenramingen en projectinformatie sterk afhankelijk van het Amerikaanse Joint Program Office, waarvan de kwaliteit niet zelfstandig te toetsen is (supplychain).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Defensie

Bron

Auditdienst Rijk: Auditdienst Rijk

Toegepaste standaard

Regeling Grote Projecten

Datum

2024-03-28

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026