Verkennend internationaal onderzoek naar grondbeleidsinstrumenten ter dekking van een publiek tekort bij woningbouw

Werking van buitenlandse grondbeleidsinstrumenten waarmee de waardestijging van private grond kan worden ingezet om publieke tekorten bij woningbouw te dekken. Aanleiding zijn tekorten op woningbouwlocaties terwijl grondeigenaren een groot deel van de waardestijging door bestemmingswijziging incasseren. Onderzocht zijn Wenen, Finland, Frankrijk, Zwitserland en Engeland, deels op verzoek van Kamerleden. Wenen combineert actief grondbeleid via een woonfonds met subsidies, een eigen woningbedrijf en de bevoegdheid ontwikkelaars tot twee derde sociale woningbouw te verplichten. Finse gemeenten kunnen onteigenen tegen de waarde van maximaal zeven jaar voor vaststelling van het bestemmingsplan, waardoor zij goedkoop ruwe grond verwerven. Frankrijk en Zwitserland kennen vermogenswinstbelasting, Engeland een forfaitaire ontwikkelaarsbijdrage.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sVeranderende wet- en regelgevingMarktverandering en concurrentie

Waarom deze indeling: Het onderzoek draait om de financiele tekorten van gemeenten op woningbouwlocaties en de vraag hoe de waardestijging van grond kan worden ingezet om die tekorten te dekken. Daarvoor worden buitenlandse wettelijke instrumenten vergeleken, zoals onteigeningsregels, vermogenswinstbelasting en verplichte bijdragen van ontwikkelaars, die alle ingrijpen in de grond- en woningmarkt.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Bron

Onderzoeken en evaluaties: TU Delft, in coproductie met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2023-04 (alleen de maand is bekend)

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026