Monitor Basisvaardigheden 2023. Funderend onderwijs

De prestaties van leerlingen in het funderend onderwijs op de vier basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid zijn voor het eerst gebundeld in een jaarlijkse monitor van het ministerie van OCW, op basis van leerlingvolgsystemen, de eindtoets, eindexamens en peilingsonderzoek. De dalende trend in leerprestaties die al voor de coronapandemie zichtbaar was, is door de schoolsluitingen versterkt. In het basisonderwijs zet het herstel door, al liggen lezen en rekenen in de hogere groepen nog onder het niveau van voor de pandemie; spelling is daar wel weer op. In het voortgezet onderwijs is het beeld zorgelijker: in de onderbouw daalden de prestaties bij Nederlands en rekenen-wiskunde verder, in de bovenbouw is sprake van voorzichtige stabilisatie zonder herstel. Afgezet tegen de doelen voor schooljaar 2027/2028 haalde in 2022/2023 aan het eind van groep 8 respectievelijk 98, 97 en 93 procent het fundamentele niveau voor lezen, taalverzorging en rekenen, tegenover een streefwaarde van bijna honderd procent; voor het hogere streefniveau lag het percentage bij rekenen met 45 procent ver onder de streefwaarde van circa 75 procent. Voor het voortgezet onderwijs is de voortgang moeilijk vast te stellen omdat referentieniveaus bij eindexamens niet rechtstreeks worden getoetst.

Personeel, diversiteit en behoud van talentDigitale disruptie, nieuwe technologie en AIGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: De monitor gaat over de basisvaardigheden taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid van leerlingen, die bepalend zijn voor hun toekomstige kansen op de arbeidsmarkt (humancap); digitale geletterdheid is een van de vier gemeten vaardigheden (digital). De monitor is bedoeld om zicht te houden op het stelsel en de voortgang op de beleidsdoelen van het Masterplan basisvaardigheden, en zo te kunnen bijsturen (governance).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Toegepaste standaard

Referentieniveaus taal en rekenen

Datum

2023-11-28

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026