Ambtelijk rapport Aanpak fiscale regelingen - Kansen voor lagere belastingtarieven, betere fiscale regelingen en een begrijpelijker en eenvoudiger stelsel

Ambtelijk onderzoek naar fiscale regelingen: uitzonderingen in het belastingstelsel zoals aftrekposten, vrijstellingen en kortingen. De 116 onderzochte regelingen kosten in 2023 circa 150 miljard euro, ongeveer 40 procent van de belasting- en premieopbrengsten. Ze verhogen indirect de tarieven voor anderen, maken het stelsel complex en lastiger uitvoerbaar en kwetsbaar voor oneigenlijk gebruik. De regelingen zijn getoetst op doeltreffendheid en doelmatigheid, onderbouwing voor overheidsingrijpen, uitvoerings- en handhavingscomplexiteit en doenlijkheid; SEO Economisch Onderzoek valideerde methode en uitkomsten. Van de 73 geevalueerde regelingen zijn er 11 doeltreffend en doelmatig, 41 onzeker en 21 niet; 17 regelingen missen onderbouwing en 24 zijn uitvoeringstechnisch te ingewikkeld.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sVeranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Het rapport gaat over 116 fiscale regelingen met een budgettair beslag van circa 150 miljard euro, ongeveer 40 procent van de belasting- en premieopbrengsten (financial). Het beoordeelt de onderbouwing van overheidsingrijpen, achterhaalde doelen en de spanning met stelseldoelen zoals het draagkrachtbeginsel (laws). Ook uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenlijkheid voor burgers zijn beoordelingscriteria (governance).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Financiën

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Financien

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2023-06-30

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026