Mensbeelden bij beleid - Bewust worden, bespreken en bijstellen

Een mensbeeld is een veronderstelling over wat mensen willen, kunnen en hoe ze zich gedragen. Beleidsmakers zijn zich vaak niet bewust dat de mensbeelden waar ze vanuit gaan bij het maken van beleidskeuzes te gesimplificeerd, te optimistisch of te somber zijn. Dat kan ertoe leiden dat mensen tussen wal en schip terechtkomen of tekort worden gedaan.

Governance en verslaggevingOrganisatiecultuurVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Waarom deze labels: het essay gaat over de kwaliteit van beleidsvorming en over verantwoording afleggen over de aannames onder beleid, met de toeslagenaffaire als waarschuwend voorbeeld; dat is governance. Culture past bij de beschreven 'stille ideologie' en de bubbel binnen beleidsdirecties, waarin gedeelde en onbesproken beelden over burgers zich versterken. Laws is gekozen omdat mensbeelden volgens de tekst rechtstreeks doorwerken in wet- en regelgeving en in de keuze tussen ondersteunende en sanctionerende instrumenten, zoals bij de Participatiewet en de fraudewetgeving.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Rijksbreed

Bron

Onderzoeken en evaluaties: SCP

Toegepaste standaard

Aanwijzingen voor de Planbureaus

Datum

2022-10-24

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026