Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Financiën › Belastingdienst › rapport

Focus op handhaving Belastingdienst bij schijnzelfstandigheid

2022-04-05 · Algemene Rekenkamer · standaard ISSAI · Overige onderzoeksopdrachten

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

De aanpak door de Belastingdienst van schijnzelfstandigheid bij de inhuur van vakmensen in allerlei bedrijfssectoren komt niet van de grond. De Belastingdienst corrigeert steeds minder bij de inhuur van zelfstandigen. De pakkans op... Over dit rapport heeft de Algemene Rekenkamer ook een podcast gemaakt waarin collegelid Ewout Irrgang en projectleider Ruud de Smit vertellen over het onderzoek en twee zzp’ers aan bod komen over hun ervaringen als zelfstandige. In 2016 is een nieuwe wet van kracht geworden die stevigere handhaving ook bij opdrachtgevers mogelijk maakt. Maar het kabinet besloot datzelfde jaar deze wet voorlopig niet te handhaven (moratorium) na de maatschappelijke onrust over nieuwe regels. Dat heeft ertoe geleid dat belastingambtenaren bij steeds minder opdrachtgevers controleren of zij ten onrechte geen loonheffing afdragen. Het aantal correcties is laag. Ook zzp’ers worden minder gecontroleerd. De handhavingsstop bij de opdrachtgevers is de afgelopen jaren iets afgezwakt. Zo kan de Belastingdienst een opdrachtgever een aanwijzing geven als zij schijnzelfstandigheid vermoedt. Toch heeft de dienst tussen eind 2019 en 2021 maar 3 aanwijzingen afgegeven en 1 keer een correctie opgelegd. Aanwijzingen en correcties tot op heden zelden ingezet Het aantal bedrijven dat vooraf zekerheid vraagt aan de Belastingdienst aan de hand van diverse hulpmiddelen, neemt sinds 2016 af. Waarom onderzochten we schijnzelfstandigheid? Nederland telt steeds meer zzp’ers, inmiddels [...]

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingPersoneel, diversiteit en behoud van talentFraude, omkoping en criminele uitbuiting

Waarom deze indeling: De kern is wet- en regelgeving die niet werkt: de Wet DBA verving in 2016 de VAR maar wijzigde het toetsingskader niet, waarna direct een handhavingsmoratorium werd afgekondigd dat zes jaar later nog geldt en inmiddels zonder einddatum is verlengd; medewerkers stellen dat de wet bij een integrale uitvoeringstoets destijds als onuitvoerbaar zou zijn bestempeld. Het onderwerp zelf is de kwalificatie van arbeidsrelaties van circa 1,1 miljoen zelfstandigen, terwijl de Belastingdienst kwantitatief en kwalitatief onvoldoende handhavingscapaciteit heeft: van de 80 toegewezen fte was niet alles inzetbaar door vacatures en opleiding, en voor het controleren van alle twijfelgevallen zou het tienvoud nodig zijn. Het gevolg is dat schijnconstructies vrijwel ongeremd kunnen worden gebruikt, met misgelopen belastingen en premies, oneerlijke concurrentie en signalen van arbeidsuitbuiting aan de onderkant van de arbeidsmarkt, terwijl tot eind 2021 slechts 475 bedrijfsbezoeken, 268 boekenonderzoeken en 1 correctie tot stand kwamen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Financiën
Organisatieonderdeel
Belastingdienst
Onderdeel volgens het rapport
directoraat-generaal Belastingdienst
Bron
Algemene Rekenkamer
Toegepaste standaard
ISSAI
Datum
2022-04-05

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over Belastingdienst

Alle openbaar bekende rapporten over Belastingdienst