Evaluatie corona meerkosten Gemeenteraadsverkiezingen. Onderzoek naar de meerkosten van gemeenten voor het organiseren van de Gemeenteraadsverkiezingen 2022

Voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 golden bijzondere verplichtingen uit de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19, zoals drie stemdagen en hygienemaatregelen. Het Rijk keerde gemeenten hiervoor 30,4 miljoen euro compensatie uit, verdeeld via een naar gemeentegrootte gedifferentieerde sleutel. Via een digitale uitvraag bij alle gemeenten (126 bruikbare reacties, 38 procent), extrapolatie naar landelijk niveau en dieptegesprekken met acht gemeenten zijn de gerealiseerde meerkosten bepaald op circa 19,3 miljoen euro, waarvan ongeveer de helft toe te rekenen is aan vroegstemmen. De compensatie was op totaalniveau ruim voldoende; het overschot van 11,1 miljoen euro zit vooral bij kleine gemeenten, terwijl de compensatie voor de vier grote steden goed aansloot. De meerkosten liggen fors lager dan de ruim 52 miljoen euro bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sVeranderende wet- en regelgevingBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheid

Waarom deze indeling: Kern van het onderzoek is of een rijksbijdrage van 30,4 miljoen euro toereikend was voor de werkelijke kosten van gemeenten, wat het tot een financieel vraagstuk maakt. De meerkosten vloeien rechtstreeks voort uit de verplichtingen van de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 (laws), en het onderzoek beschrijft de organisatorische en logistieke druk op gemeenten om de verkiezing onder coronaomstandigheden draaiend te houden (continuity).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Organisatieonderdeel

DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Andersson Elffers Felix

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2022-05-31

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
• 2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
• 2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
• 2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
• 2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
• 2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat