Rijksmap › Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport › DG Curatieve Zorg › rapport
Eerste evaluatie Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en Wet zorg en dwang, deel 2. Doeltreffendheid en (neven)effecten
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de Wet zorg en dwang vervingen op 1 januari 2020 de Wet Bopz en schrijven een evaluatie binnen twee jaar voor. Wegens implementatieachterstanden en ontbrekende cijfers werd het onderzoek gefaseerd; dit tweede deel gaat over doeltreffendheid en neveneffecten. Onderzocht zijn tien verdiepingsthema's, waaronder de keuze voor twee aparte wetten, het toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, het terugdringen van dwang, rechtsbescherming, de rol van de gemeente en de positie van clienten die zich niet verzetten. Daarnaast zijn cijfers over toegepaste verplichte en onvrijwillige zorg in 2021 geanalyseerd en is een kostenonderzoek naar de zorgmachtiging uitgevoerd. De uitgangspunten worden breed gedragen, maar de implementatie verloopt moeizaam, vooral bij de Wet zorg en dwang. De doelgroepen overlappen meer dan verwacht, waardoor grensgeschillen ontstaan. Dwang wordt nauwelijks teruggedrongen, de verschuiving naar ambulante zorg blijft uit en de rechtsbescherming verbetert slechts gedeeltelijk. In totaal zijn zeventig aanbevelingen gedaan en wordt een gezamenlijk actieprogramma bepleit, met op termijn de vraag of samenvoeging van beide wetten nodig is.
Risicothema's
Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingGezondheid, veiligheid en beveiliging
Waarom deze indeling: Het onderzoek is een wettelijk voorgeschreven evaluatie van twee complexe wetten die grondrechten inperken en die door hun scheiding voortdurende grensgeschillen opleveren (laws). Gebrekkige regie tussen twee ministeries, achterblijvende implementatie, zwaar toegenomen administratieve lasten en het toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd vormen een tweede rode draad (governance). Het onderwerp is gedwongen zorg aan psychiatrische patienten en aan mensen met dementie of een verstandelijke beperking, met terugdringen van dwang als kerndoel (hse).
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
- Organisatieonderdeel
- DG Curatieve Zorg
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Amsterdam UMC (afdeling Ethiek, recht en humaniora), Trimbos-instituut en GGD Amsterdam, uitgegeven door ZonMw
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2022-10-21
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Curatieve Zorg
- 2026-07-14Samen werken aan een toegankelijke ggz. Kernbevindingen en aanbevelingen van het ZonMw-evaluatietraject 'Versnellers in de ggz'Trimbos-instituut
- 2026-05-13TNO-Programma (Post)COVID-19TNO
- 2026-05Verkenning systeem kwaliteitsregistraties geestelijke gezondheidszorgBerenschot
- 2026-03Rapport Regeldruk invoering budgetbekostiging voor de Spoedeisende Hulp. Financiele lasten voor zorgprofessionals, ziekenhuizen en zorgverzekeraarsSira Consulting
- 2026-02-10Monitor verbeterpotentieel medisch-specialistische bedrijven: deel 2Onderzoeken en evaluaties
- 2026-01-30Structurele bekostiging van VSV's. Kwantificering financiele kosten en batenGupta Strategists