Een zorgelijk gebrek aan daadkracht

De bestrijding van fraude met publiek zorggeld werkt in de praktijk niet of nauwelijks. Ondanks dat toezichthouders en opsporingsinstanties veel overleg hebben met zorgverzekeraars en... Zelfs in gevallen waar de signalen van fraude zeer sterk zijn, worden nauwelijks resultaten geboekt. De Algemene Rekenkamer spreekt van een zorgelijk gebrek aan daadkracht. De Algemene Rekenkamer heeft de aanpak van 14 zaken onderzocht met sterke fraudesignalen in 3 sectoren die door fraudebestrijders gevoelig worden geacht voor misbruik van zorggelden: de wijkverpleging, jeugdzorg en bij het beschermd en begeleid wonen. Daarnaast is de werking onderzocht van diverse samenwerkingsverbanden die er zijn om zorgfraude te bestrijden. Uit reconstructies van gevallen waarbij fraude wordt vermoed blijkt: wordt fraude wel aangetoond, dan leidt dit er meestal niet toe dat de fraudeur stopt of zelfs maar aanmerkelijk wordt gehinderd. In de praktijk blijkt de aanpak niet of nauwelijks effectief Wat zijn onze aanbevelingen? We bevelen aan dat de ministers van VWS en voor Langdurige Zorg toezicht houden op de naleving van de verantwoordelijkheden en afspraken over inzet en prestaties van de organisaties die rechtstreeks onder hun ministeriële verantwoordelijkheid vallen (IGJ en NZa) of als opdrachtnemer voor deze minister werken (Arbeidsinspectie). Verder wordt aanbevolen sluitende afspraken te maken met de minister van Financiën en de minister [...]

Fraude, omkoping en criminele uitbuitingGovernance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek reconstrueert 14 casussen met de sterkste signalen van zorgfraude en concludeert dat de handhaving niet of nauwelijks doeltreffend is: zelfs bij aangetoonde fraude stopte de fraudeur meestal niet en de pakkans is laag, tegenover een geschat fraudebedrag van enkele miljarden euro's per jaar. De sturing faalt zichtbaar: het IKZ mag geen regie voeren, de Stuur- en Weegploeg Zorg behandelde in 2020 nog maar 16 zaken tegen 71 in 2017, de voorgeschreven bestuurlijke evaluaties zijn nooit gehouden en organisaties handelen vanuit hun eigen rolopvatting. Wet- en regelgeving speelt een dragende rol via de betwiste delingsgrondslagen en AVG-interpretaties, het dubbel-opzet-vereiste bij pgb's en de Wtza, Wbsrz en ingetrokken wetsvoorstellen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Onderdeel volgens het rapport

DG Langdurige Zorg

Bron

Algemene Rekenkamer

Toegepaste standaard

ISSAI

Datum

2022-04-14

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026