Surveyrapportage bij het onderzoek naar de praktijkwerking van de kaders voor rijksorganisaties op afstand

Werking van de kaders voor rijksorganisaties op afstand, gemeten met een vragenlijst onder zes typen organisaties: zbo's binnen en buiten de Kaderwet, agentschappen, adviescolleges binnen en buiten de Kaderwet en de planbureaus. Van de 212 benaderde organisaties vulden er 105 de survey volledig in (49,5 procent). Alle respondenten kennen het op hen van toepassing zijnde kader; het kader speelt bij een meerderheid een directe rol in de praktijk en is doorvertaald in de organisatie. De ervaren zelfstandigheid verschilt sterk: zbo's hebben meer structurele, beleids- en personele autonomie dan agentschappen en adviescolleges, terwijl de financiele autonomie overal beperkt is. Het driehoeksmodel van eigenaar, opdrachtgever en opdrachtnemer wordt door vrijwel alle agentschappen en de meeste zbo's toegepast, maar nauwelijks door adviescolleges en door geen enkel planbureau. Het Gemeenschappelijk normenkader voor financieel beheer is bij ruim de helft van de respondenten onbekend.

Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: De vragenlijst gaat volledig over sturing, verantwoording, interne governance en de mate van autonomie van organisaties op afstand, en meet in hoeverre het driehoeksmodel en het Gemeenschappelijk normenkader in de praktijk werken. Daarnaast staat de werking van wettelijke kaders zelf centraal: de Kaderwet zbo's, de Kaderwet adviescolleges, de Regeling agentschappen en de Aanwijzingen voor de Planbureaus.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Onderdeel volgens het rapport

zelfstandige bestuursorganen, agentschappen, adviescolleges en planbureaus

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Andersson Elffers Felix en USBO Advies

Toegepaste standaard

COBRA-survey (autonomieschalen van Verhoest)

Datum

2021-12-09

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026