Project Verwerving F-35: Jaarlijkse voortgangsrapportage 2021

Deze jaarlijkse rapportage gaat in op de voortgang van het groot project Verwerving F-35 in Nederland. De internationale ontwikkelingen in het F-35 project worden meegenomen voor zover deze direct invloed hebben voor de Nederlandse situatie. Deze rapportage beslaat de periode 1 juli 2020 tot en met 30 juni 2021.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheidToeleveringsketen, uitbesteding en derdenDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: Tegenover een investeringsbudget van 5.928,1 miljoen euro staat een raming van 5.717,0 miljoen euro inclusief een risicoreservering van 84,9 miljoen euro, waarmee een positief saldo van 211,1 miljoen euro resteert; over de hele levensduur blijft een gemiddeld exploitatietekort van 0,4 miljoen euro per jaar bestaan dat binnen de defensiebegroting moet worden ingepast. De inzetbaarheid van de vliegtuigen op vliegbasis Leeuwarden blijft achter doordat vier motoren deels zijn afgekeurd na schade door loskomend kwartszand van de kunststofdeklaag van het banenstelsel, terwijl lange levertijden en een programmabreed tekort aan reservemotoren het herstel vertragen. Softwareontwikkeling geldt als het grootste risico, met een ruim tien jaar oude ALIS-architectuur die niet aan de eisen voor cyberbeveiliging voldoet en een vertraagde opvolger ODIN; verder staan 857 tekortkomingen open, waarvan zes in de zwaarste categorie.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Defensie

Onderdeel volgens het rapport

project Verwerving F-35

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Defensie

Datum

2021-09-20

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026