Marketing voor alcohol en voedingsproducten via sociale media

Rapport van Panteia getiteld 'Marketing voor alcohol en voedingsproducten via sociale media. Wet- en regelgeving, werkwijzen, bereik en effecten'.

Gezondheid, veiligheid en beveiligingVeranderende wet- en regelgevingDigitale disruptie, nieuwe technologie en AIGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek koppelt marketing via sociale media rechtstreeks aan gezondheidsschade: er is een causaal verband tussen blootstelling aan alcoholmarketing en positieve attitudes, intenties tot alcoholconsumptie en riskant drinkgedrag, en voedingsreclame heeft direct effect op voedingskennis, koopgedrag en consumptie en draagt daarmee bij aan overgewicht en obesitas. In deelrapport 1 worden de Nederlandse Reclamecode, de Mediawet en de Europese AVMD-richtlijn geanalyseerd en vergeleken met Finland, Ierland, Litouwen, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk, met als conclusie dat een algeheel verbod op alcoholreclame de effectiefste maatregel is en dat de voedingskundige criteria in de RVV vervangen kunnen worden door de Schijf van Vijf. De digitale kant is het kernprobleem: meer dan 30 procent van de 13 tot en met 17-jarigen geeft een verkeerde leeftijd op en bijna 72 procent van de 6 tot en met 12-jarigen heeft toch een Instagram-account, waardoor targeting op opgegeven leeftijd niet werkt, en 18,5 procent van de 13 tot en met 17-jarigen zag wel eens alcoholreclame. Op toezicht constateren de onderzoekers dat de reclamecodes niet actief worden gehandhaafd, dat handhaving op klachten berust en dat een gegronde klacht vrijwel nooit tot een zware sanctie leidt maar tot een advies.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Onderdeel volgens het rapport

DG Volksgezondheid; Directie Voeding, Gezondheidsbescherming en Preventie (VGP)

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Panteia

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2021-06-19

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026