Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Justitie en Veiligheid › DG Rechtspleging en Rechtshandhaving › rapport

Een verkennend kwalitatief onderzoek naar klassenjustitie in de Nederlandse strafrechtketen

2021-05 · Onderzoeken en evaluaties: Universiteit Utrecht · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht verkenden voor het WODC wat klassenjustitie in de Nederlandse strafrechtketen is, of het voorkomt en waardoor. Zij bestudeerden twintig jaar literatuur en spraken 45 professionals uit wetenschap, advocatuur, Openbaar Ministerie, politie, rechtspraak en reclassering, plus zeven kritische burgers. Klassenjustitie wordt gedefinieerd als selectieve rechtspleging die iemand buiten de heersende klasse illegitiem benadeelt en iemand binnen die klasse illegitiem bevoordeelt. Professionals zien aanwijzingen voor onbewuste selectiviteit, zoals etnisch profileren, maar herkennen niet dat klassenjustitie systematisch voorkomt; de gesproken burgers zijn daar stelliger over. Met kwalitatief onderzoek valt niet vast te stellen hoe vaak het voorkomt, waarvoor vervolgonderzoek nodig is.

Risicothema's

Governance en verslaggevingOrganisatiecultuurVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek gaat over de legitimiteit en gelijke behandeling in de strafrechtketen, met discretionaire ruimte en capaciteitskeuzes als verklaring (governance). Vooroordelen, stereotypen en de kleine beroepswereld waarin professionals elkaar kennen worden als oorzaken benoemd (culture), en het raakt de toepassing van straf- en vervolgingsregels zoals transacties met ondernemingen (laws).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Organisatieonderdeel
DG Rechtspleging en Rechtshandhaving
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Universiteit Utrecht
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2021-05 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Rechtspleging en Rechtshandhaving

Alle openbaar bekende rapporten over DG Rechtspleging en Rechtshandhaving