Aandacht voor algoritmes

De Algemene Rekenkamer heeft onderzocht hoe de rijksoverheid algoritmes gebruikt. Net als bedrijven zet de rijksoverheid steeds vaker algoritmes in om handelingen te automatiseren, een probleem op te lossen of een voorspelling te doen. Een... Fijn hè, wanneer je op Schiphol zo kan doorlopen. Je pasfoto matcht met je gezicht… waarna het poortje dankzij inzet van een algoritme opent. Een algoritme is een set regels en instructies die een computer uitvoert om een probleem op te lossen… vraag te beantwoorden… of een voorspelling te doen. Algoritmes spelen een steeds grotere rol in ons leven. Zoals op social media… en bij de rijksoverheid. Soms neemt het algoritme een besluit… zoals op Schiphol. Veel vaker levert het een advies… waarna een functionaris het besluit neemt. Zoals bij het Ministerie van Onderwijs… dat de kwaliteit van scholen toetst. Algoritmes berekenen scores van scholen… zodat ambtenaren weten welke scholen extra toezicht nodig hebben. Zo dragen algoritmes bij aan een efficiënte en kwalitatief sterke overheid. Maar er zijn ook risico’s. Bijvoorbeeld wanneer een algoritme in strijd is met wetgeving of ethische principes… er onvoldoende databeveiliging is… privacy onvoldoende verzekerd is… of wanneer het beheer en onderhoud van algoritmes tekortschiet. De Algemene Rekenkamer controleert de rijksoverheid… en dus ook het gebruik van algoritmes. Zij geeft oordelen… en doet aanbevelingen. Lees meer over algoritmes via rekenkamer.nl/algoritmes Een algoritme is een set [...]

Digitale disruptie, nieuwe technologie en AIGovernance en verslaggevingCybersecurity en gegevensbeveiligingToeleveringsketen, uitbesteding en derden

Waarom deze indeling: Het rapport inventariseert voorspellende en voorschrijvende algoritmes bij alle ministeries en concludeert dat er geen volledig zelflerende algoritmes zijn aangetroffen en dat automatische besluitvorming alleen bij eenvoudige administratieve handelingen plaatsvindt. Sturing en verantwoording schieten tekort: bijna alle ministeries en CIO Rijk hebben centraal geen goed beeld van de gebruikte algoritmes, lifecycle management ontbreekt veelal en er is geen eenduidige terminologie. Van de vijf perspectieven krijgt ITGC de minste aandacht, bij 2 van de 3 getoetste algoritmes kon niet worden aangetoond dat toegangsrechten, back-ups en beveiliging beheerst zijn, mede doordat het beheer is uitbesteed aan een externe partij of een shared service organisatie waarop het ministerie zelf weinig zicht heeft.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Rijksbreed

Onderdeel volgens het rapport

Rijksbreed (meerdere ministeries en verbonden organisaties)

Bron

Algemene Rekenkamer

Toegepaste standaard

ISSAI

Datum

2021-01-26

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026