Verkenning wetenschappelijke samenwerking Nederlandse en Chinese kennisinstellingen

In opdracht van OCW en in het verlengde van de China-notitie uit 2019 is geinventariseerd welke samenwerkingsrelaties bestaan tussen zes Nederlandse kennisinstellingen, waaronder de drie technische universiteiten en Wageningen, en Chinese kennisinstellingen. Gebruikt zijn deskresearch, data-analyse, interviews met bestuurders en beleidsmedewerkers en een verdiepingsslag door RVO-experts. Samenwerkingen komen vooral bottom-up tot stand bij hoogleraren en onderzoekers, waardoor risico's niet bij het centrale bestuur in beeld komen; risicobewustzijn is beperkt en een inhoudelijk China-beleid ontbreekt bij de meeste instellingen. Landelijke registratie van promovendi bestaat niet, waardoor het aantal van ruim 800 Chinese promovendi in 2019 een onderschatting is en beurspromovendi zonder arbeidsovereenkomst nauwelijks zichtbaar zijn. Van de 183 onderzochte Memoranda of Understanding vertonen er ruim dertig een risicovolle link met Made in China 2025 en circa tien met instellingen uit de China Defence Universities Tracker. Aanbevolen worden bewustwordingsworkshops, gekoppelde registratiesystemen, periodieke actualisatie en een onafhankelijke adviescommissie voor de minister.

Macro-economische en geopolitieke onzekerheidGovernance en verslaggevingCybersecurity en gegevensbeveiliging

Waarom deze indeling: Macro omdat de kern het geopolitieke risico is dat academische samenwerking met China leidt tot ongewenste kennisoverdracht, afhankelijkheden en verzwakking van de Nederlandse innovatiepositie, gelezen tegen het Chinese programma Made in China 2025. Governance omdat samenwerkingen bottom-up ontstaan, toetsing van MoU's alleen juridisch en onder het niveau van het College van Bestuur plaatsvindt en landelijke registratie en monitoring van promovendi ontbreken. Cyber omdat de grootste concentratie risicovolle afspraken ligt in de sleutelsector nieuwe generatie IT en bij geavanceerde computergestuurde machines en robots.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2020-11 (alleen de maand is bekend)

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026