Onderzoek omvang vrijwilligersreizen vanuit Nederland naar residentiele zorginstellingen voor kinderen: rollen, verantwoordelijkheden en handelingsperspectief

Naar aanleiding van een initiatiefnota van Kamerlid Van Haga over weeshuistoerisme is onderzocht hoe groot het aantal vrijwilligersreizen vanuit Nederland naar residentiele zorginstellingen voor kinderen in lage- en middeninkomenslanden is, welke actoren welke rol hebben en welke maatregelen mogelijk zijn. Gebruikt zijn literatuurstudie, enquetes, interviews, rondetafels en een internationale beleidsvergelijking. De onderzoekers verwerpen de term weeshuistoerisme, omdat veel kinderen geen wees zijn en het begrip toerisme stages, werkweken en professionele uitzendingen ten onrechte gelijkschakelt. Vrijwilligersreizen vormen slechts een onderdeel van een groter geheel waarin ook doorlopende westerse financiering instellingen in stand houdt. Het aanbod is sterk versnipperd: vijftien aanbieders bieden specifiek reizen naar residentiele instellingen aan en naar schatting 1.430 tot 1.730 particuliere initiatieven sturen vrijwilligers. Via reisorganisaties gaat het vermoedelijk om enkele honderden vrijwilligers per jaar; een betrouwbare totaalschatting is methodologisch niet verantwoord. Van de circa duizend euro voor vier weken komt vijf tot vijftien procent bij het project terecht.

Gezondheid, veiligheid en beveiligingFraude, omkoping en criminele uitbuitingGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Hse staat voorop omdat het gaat om de veiligheid en het welzijn van kwetsbare kinderen: hechtingsproblematiek door steeds wisselende vrijwilligers, onprofessionele zorg en risico op seksueel, fysiek en psychisch misbruik door onvoldoende gescreende bezoekers. Fraud omdat residentiele instellingen soms als verdienmodel functioneren en er verbanden zijn met kinderhandel, waarbij kinderen doelbewust aan het ouderlijk gezag worden onttrokken om inkomsten te genereren. Governance omdat de vraag is welke actoren, verdragen en ministeries verantwoordelijkheid dragen en welk handelingsperspectief het kabinet heeft in een sterk gefragmenteerd en nauwelijks zichtbaar veld.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Buitenlandse Zaken

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Ecorys

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2020-07-15

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026