Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport

Evaluatie afschaffing dwangsomregeling Wet openbaarheid van bestuur

2020-04 · Onderzoeken en evaluaties: SEO Economisch Onderzoek · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Werking van de afschaffing van de dwangsomregeling bij de Wet openbaarheid van bestuur per 1 oktober 2016, onderzocht met een gereconstrueerde beleidstheorie, cijferanalyses en zestien interviews. De afschaffing heeft ertoe geleid dat financieel gemotiveerd misbruik van de regeling vrijwel is verdwenen; misbruik gericht op het frustreren van een bestuursorgaan of uit obsessief streven naar openbaarmaking blijft in gelijke mate bestaan. Er zijn indicaties dat de doorlooptijd van verzoeken sindsdien jaarlijks toeneemt, waarvoor twee verklaringen naast elkaar staan: verzoeken worden omvangrijker en complexer door digitalisering en grotere bekendheid van de wet, en de prikkel voor bestuursorganen om tijdig te beslissen is weggevallen. Het misbruik is niet grootschalig verplaatst naar andere regelingen en het aantal beroepszaken is niet structureel toegenomen.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingFraude, omkoping en criminele uitbuitingDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: De evaluatie beoordeelt een wetswijziging: sinds 1 oktober 2016 is de Wet dwangsom niet meer van toepassing op verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur. De aanleiding voor die wijziging was financieel gemotiveerd misbruik van de dwangsomregeling, dat volgens het onderzoek vrijwel is verdwenen. Digitalisering vergroot het aantal documenten dat onder de wet valt, waaronder chatberichten, terwijl de informatiehuishouding van de overheid daar nog niet op is ingericht.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
Bron
Onderzoeken en evaluaties: SEO Economisch Onderzoek
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2020-04 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat