Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport
Digitale dreigingen voor de democratie. Over nieuwe technologie en desinformatie
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Het Rathenau Instituut onderzocht op verzoek van het ministerie van BZK hoe nieuwe technologie de productie en verspreiding van desinformatie verandert, en welke maatregelen het publieke debat en het democratisch proces kunnen beschermen. Gebruikt zijn literatuuronderzoek, interviews en twee casestudies, over deepfakes en psychographing, met een tijdshorizon van vijf jaar. Technieken als tekstsynthese, het klonen van stemmen, deepfakes, micro-targeting en chatbots bieden volgens de onderzoekers ruime mogelijkheden om internetgebruikers te misleiden. Voorgesteld worden betere detectie van deepfakes, toezicht door platformbedrijven op misbruik van micro-targeting en meer steun voor factcheckers. Schieten platforms tekort, dan kan de overheid strenger reguleren.
Risicothema's
Digitale disruptie, nieuwe technologie en AICommunicatie, reputatie en stakeholdersCybersecurity en gegevensbeveiliging
Waarom deze indeling: Het rapport inventariseert wat nieuwe technologie, van zelflerende algoritmes en tekstsynthese tot gemanipuleerde video en stemklonen, betekent voor het maken en verspreiden van desinformatie. Het gevolg dat centraal staat is aantasting van het publieke debat en het vertrouwen in politieke instituties. Micro-targeting en psychographing steunen op het grootschalig verzamelen en analyseren van persoonsgegevens.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Organisatieonderdeel
- DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Rathenau Instituut
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2020-10-12
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- 2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
- 2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
- 2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
- 2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
- 2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
- 2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)
Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat