Rijksmap › Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur › DG Landelijk Gebied en Stikstof › rapport
Beleidsevaluatie van het PAS en het wetstraject voorafgaand aan het PAS. Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) 2015-2021
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Evaluatie van het Programma Aanpak Stikstof 2015-2021, dat economische ontwikkeling moest verenigen met het halen van de natuurdoelen voor Natura 2000-gebieden en dat in mei 2019 door de Raad van State onderuit werd gehaald. Drie deelonderzoeken zijn uitgevoerd: naar de effecten, naar de kwaliteit van het beleidsinstrument en naar het wetgevingstraject, op basis van documenten, monitoringsdata en interviews met ministeries, provincies, sectoren en kennisinstellingen. De doelstelling is te abstract geformuleerd om meetbaar te zijn, maar afgezet tegen de doelen is het PAS niet effectief geweest: de depositie van stikstofoxiden daalt wel, maar die van ammoniak uit de landbouw is juist toegenomen doordat autonome ontwikkelingen zoals het vervallen van het melkquotum niet konden worden opgevangen. Het rekeninstrument AERIUS en de gebiedsanalyses zijn wel bruikbaar voor nieuw beleid.
Risicothema's
Klimaat, biodiversiteit en milieuVeranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggeving
Waarom deze indeling: De kern is de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden en het uitblijven van natuurherstel, een milieu- en biodiversiteitsvraagstuk. Het programma sneuvelde juridisch bij de Raad van State omdat het niet voldeed aan de Europese Habitatrichtlijn, en de evaluatie legt tekortkomingen bloot in de opzet, monitoring en adaptiviteit van het programma.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
- Organisatieonderdeel
- DG Landelijk Gebied en Stikstof
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Berenschot en BugelHajema, met medewerking van Tauw
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2020-07 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Landelijk Gebied en Stikstof
- 2026-07-16Beleidsoverzicht en factsheets beleidsinstrumentenPBL en Wageningen University & Research (consortium PBL-RIVM-WUR)
- 2026-06-26De Nederlandse stikstofcrisis. Van verwarring naar verbinding. Een vervolganalyseWageningen University & Research
- 2026-06-23Focus op stikstof van veehouderijenAlgemene Rekenkamer
- 2026-04-23Rapportage potentiele opbrengsten Lbv-regelingen. Op basis van aanvraaggegevensRijksdienst voor Ondernemend Nederland
- 2026-03-12Verwachte effecten van voorgenomen natuur- en stikstofbronmaatregelen op de toestand van de natuurPBL
- 2026-03-12Voortgang stikstofbronmaatregelen en verwachte effecten in 2030PBL, Wageningen University & Research en RIVM
Alle openbaar bekende rapporten over DG Landelijk Gebied en Stikstof