Verkenning differentiatie overdrachtsbelasting starters en beleggers

Op verzoek van de Tweede Kamer is verkend of differentiatie van de overdrachtsbelasting, met een vrijstelling voor starters en een hoger tarief voor beleggers vanaf de derde woning, de toegankelijkheid voor starters vergroot en beleggers ontmoedigt. Gebruikt zijn expertinterviews, Kadasterdata en literatuur. Beleggers deden vorig jaar ongeveer 55.000 transacties tegen ongeveer 73.000 door starters. De maatregel is beperkt doeltreffend: verwacht worden 2.500 tot 10.000 extra starterstransacties per jaar. De maatregel is zeer waarschijnlijk niet doelmatig: 15.000 tot 80.000 euro per extra transactie, en notariaat en Belastingdienst kunnen niet vaststellen of een koper starter of belegger is.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sVeranderende wet- en regelgevingMarktverandering en concurrentie

Waarom deze indeling: De verkenning raamt budgettaire effecten van 170 tot 220 miljoen euro per jaar en de kosten per extra starterstransactie (financial); zij toetst een fiscale maatregel op vormgeving in wetgeving en op uitvoerbaarheid door Belastingdienst, Kadaster en notariaat (laws); de kern is de concurrentie tussen koopstarters en particuliere beleggers op een krappe woningmarkt en de doorwerking naar huurprijzen (market).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Financiën

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Dialogic

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2019-11-28

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026