Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport

Onderzoek naar kennis en vaardigheden voorzitters en andere leden stembureaus

2019-05-31 · Onderzoeken en evaluaties: Leeuwendaal · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Kennis en vaardigheden van voorzitters, leden en tellers van stembureaus, en de factoren die de kwaliteit daarvan bepalen. Het onderzoek volgt het hele proces van profielbepaling, werving, selectie, instructie tot de verkiezingsdag zelf, met documentstudie, vacatureanalyse, online enquetes onder verkiezingsambtenaren en stembureauleden, een zelfscan, focusgroepen en interviews. Het beeld is overwegend positief: verkiezingsambtenaren achten bij ongeveer vijf procent van de leden de kennis en vaardigheden tekortschietend en beoordelen het functioneren zelden als matig. Aandachtspunten zijn de sterke vergrijzing van het bestand (73 procent boven de vijftig, 85 procent oudgedienden), uiteenlopende profielen per gemeente, een lage en belaste vergoeding, het verschil tussen wat gemeenten aan instructie denken te bieden en wat leden ervaren, het ontbreken van een niet-vrijblijvende toets bij de instructietool van het ministerie, zeer lange werkdagen en een wisselende omgang met telmethoden waarbij het vierogenprincipe niet altijd wordt gevolgd.

Risicothema's

Personeel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggevingBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheid

Waarom deze indeling: De kern is de werving, selectie, instructie en samenstelling van de vrijwilligers die stembureaus bemensen, inclusief vergrijzing en gebrek aan doorstroom, wat dit tot een personeelsvraagstuk maakt. Omdat het stembureau bepaalt of stemmen en tellen goed verlopen, raakt de kwaliteit ervan direct het vertrouwen in de verkiezingsuitslag en de inrichting van het democratisch proces. De grote lokale beleidsvrijheid en de wisselende bezetting, soms slechts de wettelijke drie leden, maken de uitvoering op de verkiezingsdag kwetsbaar.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Leeuwendaal
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2019-05-31

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat