Evenwicht in het wetenschapssysteem. De verhouding tussen ongebonden en strategisch onderzoek

Verhouding tussen ongebonden en strategisch onderzoek in de Nederlandse onderzoeksfinanciering, geadviseerd op verzoek van de minister van OCW naar aanleiding van een Kamermotie over herwaardering van de vrije competitie. De KNAW analyseerde samen met NWO de programmering en financiering van de tweede geldstroom, maakte een kwalitatieve analyse van de basisfinanciering van universiteiten, vergeleek met het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Zwitserland en het Europese kaderprogramma, en consulteerde het veld. NWO financiert nu ongeveer tweemaal zoveel strategisch als ongebonden onderzoek. Geadviseerd wordt twee even grote pijlers te vormen, wat verdubbeling van het budget voor ongebonden onderzoek vergt, en projectificering te bestrijden met een rolling-grant-fonds in de basisfinanciering.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sPersoneel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: De kern is de verdeling van onderzoeksbudget: de verhouding tussen ongebonden en strategisch onderzoek bij NWO staat op ongeveer een op twee en herstel vergt volgens de KNAW aanvullend structureel geld. Humancap volgt uit de analyse van vastlopende loopbanen van jonge wetenschappers door projectificering en te lage honoreringspercentages. Governance speelt omdat de rolverdeling tussen NWO als zelfstandig bestuursorgaan, de universiteiten en de overheid opnieuw wordt belegd.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2019-12 (alleen de maand is bekend)

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026