Evaluatie verkiezingen. Evaluatie van de gecombineerde provinciale staten- en waterschapsverkiezingen van 20 maart 2019

Verloop van de gecombineerde provinciale staten- en waterschapsverkiezingen van 20 maart 2019, gezien vanuit de gemeenten. Van de 355 gemeenten vulden er 308 een online vragenlijst in (respons 87 procent) over voorbereiding, stempassen, instructie van stembureauleden en de dag van stemming. Ruim driekwart van de gemeenten is tevreden over het verloop. Bij 31 procent deden zich geen problemen voor; de meest genoemde knelpunten zijn het werven van stembureauleden en tellers (30 procent), de stemopneming in de stemlokalen (26 procent) en het vinden van geschikte stemlokalen (23 procent), dat laatste vooral door de eis van volledige toegankelijkheid. Gemeenten met meerdere waterschapsverkiezingen liepen vaker tegen problemen aan, onder meer bij het onderscheiden van stembiljetten en stempassen en bij de selectie van kiesgerechtigden. De gekozen kleuren, blauw voor de provinciale staten en niet voor de waterschappen, werkten verwarrend, en het handmatig tellen van grote stembiljetten wordt als tijdrovend en foutgevoelig ervaren.

Bedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheidPersoneel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: De evaluatie brengt in kaart waar de uitvoering van de verkiezingsdag vastloopt: bezorging van stempassen en kandidatenlijsten, telcapaciteit en het onderscheiden van stembiljetten bij meerdere gelijktijdige verkiezingen. Het werven van voldoende en bekwame stembureauleden en tellers is het meest genoemde knelpunt, vooral in grote gemeenten. De nieuwe wettelijke eis dat alle stemlokalen toegankelijk moeten zijn en de betrouwbaarheid van het handmatig tellen raken de inrichting en verantwoording van het verkiezingsproces.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Organisatieonderdeel

DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Kantar

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2019-05-23

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
• 2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
• 2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
• 2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
• 2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
• 2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat