Evaluatie van de Wet en Beleidsregel macrodoelmatigheid mbo

De Wet en Beleidsregel macrodoelmatigheid mbo uit 2015, die instellingen verplichten alleen opleidingen aan te bieden met voldoende arbeidsmarktperspectief en versnipperd aanbod te voorkomen, zijn geevalueerd. De kernvraag is of de beoogde zelfregulering voldoende tot stand is gekomen. Het onderzoek combineert kwantitatieve analyse van opleidingenaanbod en studentstromen met regionale casussen en interviews met instellingen, overheden en bedrijfsleven. Uit de cijfers blijkt niet dat de arbeidsmarktrelevantie van aanbod en studiekeuzes na 2015 duidelijk is verbeterd. Bij de beroepsopleidende leerweg op niveau 2 heeft 30 procent van de opleidingen een aandeel werkenden onder de signaalwaarde van 70 procent, zonder dat instroom of aanbod zich daaraan aanpassen. Op landelijk niveau was aanvankelijk weinig regie zichtbaar; de druk van de wet en de commissie bleek nodig om die op gang te brengen. Regionaal is het beeld gemengd: overleg tussen instellingen levert vaak nog weinig concreets op en verschilt sterk per regio.

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingMarktverandering en concurrentie

Waarom deze indeling: De evaluatie beoordeelt of een wetswijziging uit 2015 en de bijbehorende beleidsregel doen wat ze beogen, inclusief de bevoegdheid van de minister om rechten te ontnemen. De kernvraag is of zelfregulering door instellingen, met een onafhankelijke adviescommissie, voldoende tot stand komt, wat een governancevraagstuk is tussen instellingen, SBB, MBO Raad en inspectie. Het gaat om de aansluiting tussen opleidingenaanbod en arbeidsmarktvraag, met overschotopleidingen aan de ene kant en tekorten aan vaklieden aan de andere.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: ResearchNed

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2019-07 (alleen de maand is bekend)

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026