De vernieuwing vmbo: hoe geven scholen vorm aan de nieuwe profielen, keuzevakken en lob? Monitor & evaluatie vernieuwing vmbo: verslag van de procesevaluatie 2016-2018

Een consortium van onderzoeksbureaus volgde voor het ministerie van OCW hoe scholen tussen 2016 en 2018 de vernieuwing van het beroepsgerichte vmbo invoerden, waarbij alle oude programma's zijn teruggebracht tot tien profielen en de helft van het beroepsgerichte programma uit keuzevakken bestaat. De profielen zijn ingevoerd, keuzevakken zorgen voor dynamiek en loopbaanoriëntatie krijgt meer aandacht, al is die nog niet de bedoelde rode draad. Scholen neigen ernaar meer profielen aan te bieden in plaats van minder, en stemmen hun aanbod nauwelijks af met andere vmbo-scholen; de verwachte profilering en een dekkend regionaal aanbod komen daardoor nog niet tot stand. De budgetneutraal doorgevoerde vernieuwing bleek ingrijpender dan verwacht en trekt een zware wissel op docenten. Bij alle scholen wordt nog steeds bijgesteld.

Personeel, diversiteit en behoud van talentBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheidCommunicatie, reputatie en stakeholders

Waarom deze indeling: De procesevaluatie laat zien dat de vernieuwing een beroep doet op andere competenties van docenten, veel scholing vergt en een zware wissel trekt op mensen. De invoering blijkt ingrijpender dan verwacht en is nog niet afgerond, waarbij scholen hun eigen inrichting zoeken en telkens bijstellen; de vernieuwing wordt bovendien budgetneutraal doorgevoerd. Scholen geven aan dat de nieuwe profielen extra voorlichting aan ouders, leerlingen en basisscholen vragen, zodat het beoogde herkenbare en overzichtelijke aanbod nog niet is bereikt.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: ResearchNed, Bureau Turf, SEO Economisch Onderzoek en ecbo

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2019-06 (alleen de maand is bekend)

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026