Rijksmap › Ministerie van Justitie en Veiligheid › DG Rechtspleging en Rechtshandhaving › rapport
Nulmeting wetswijziging bestrijding financieel-economische criminaliteit
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Meting van de situatie in 2014, voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit, bedoeld als basis voor de evaluatie die een aangenomen motie voor 2020 voorschreef. Het onderzoek reconstrueert de beleidstheorie achter de tien wijzigingen, formuleert indicatoren en inventariseert welke gegevens beschikbaar zijn, op basis van literatuurstudie, 23 interviews met onder meer politie, de fiscale opsporingsdienst, het openbaar ministerie, rechters, advocatuur en toezichthouders, en verzameling van cijfermateriaal. De wijzigingen vallen in drie groepen: procedurele verruimingen, verzwaring van strafmaxima en verruiming van strafbaarstellingen. Acht van de tien wijzigingen beogen zwaarder straffen, wat voor de wetgever deels doel op zichzelf is. Uit vakliteratuur en interviews blijkt dat de noodzaak van hogere strafmaxima nauwelijks wordt onderschreven, omdat de oude maxima zelden werden opgelegd; alleen bij boetes voor rechtspersonen bestond wel behoefte aan meer ruimte. De veronderstelde afschrikkende werking wordt betwijfeld; respondenten verwachten meer effect van spraakmakende zaken. De pakkans geldt als het belangrijkste middel, maar wordt vooral bepaald door onderzoekscapaciteit. Voor verschillende indicatoren blijken de benodigde gegevens niet of slechts deels beschikbaar.
Risicothema's
Fraude, omkoping en criminele uitbuitingVeranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggeving
Waarom deze indeling: Het onderwerp is de opsporing, vervolging en bestraffing van financieel-economische criminaliteit, waaronder corruptie, witwassen en misbruik van gemeenschapsgeld. De aanleiding is een wetswijziging die tien onderdelen van het strafrecht en strafvordering veranderde, met hogere strafmaxima, een flexibel boeteplafond voor rechtspersonen en ruimere strafbaarstellingen. Bestuurlijk is de kern dat een groot deel van de gegevens die nodig zijn om de wet te evalueren niet wordt geregistreerd, waardoor de latere evaluatie op losse schroeven staat.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Justitie en Veiligheid
- Organisatieonderdeel
- DG Rechtspleging en Rechtshandhaving
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: APE Public Economics, met de Vrije Universiteit Amsterdam
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2018-05 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Rechtspleging en Rechtshandhaving
- 2026-06-29Planevaluatie: Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrechtWODC
- 2026-06-17Verdachte grondenWODC
- 2026-06-17Scherp op selectiviteitWODC
- 2026-06-17Vinkjes in het strafrechtWODC
- 2026-06-16Scherp op selectiviteit. Mechanismen en handelingsperspectieven bij etnische en sociaaleconomische selectiviteit in het strafrechtsysteemWODC
- 2026-06-15Onderzoek naar de aard en omvang van schade door online fraude bij bedrijvenWODC
Alle openbaar bekende rapporten over DG Rechtspleging en Rechtshandhaving